E-text prepared by the Online Distributed Proofreading Team
()
De tekst in dit bestand wordt weergegeven in de originele, verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren.
Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld.
Overduidelijke druk- en spelfouten in het origineel zijn gecorrigeerd; deze zijn voorzien van een dunne rode stippellijn, waarbij de Brontekst via een zwevende pop-up beschikbaar is.
Een overzicht van de aangebrachte correcties is te vinden aan het eind van dit bestand.
Door op de illustratie te klikken is een vergroting beschikbaar.
Het plan Lely, waar dit boek een reaktie op is, is op Project Gutenberg als e-boek beschikbaar onder de titel: Ontwerp van wet tot afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee met toelichtende memorie (e-boek no. 36317).
Dit Project Gutenberg e-boek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links voor u niet werken.
HET PLAN J. ULEHAKE
CONTRA HET PLAN C. LELY
UITGEGEVEN VOOR REKENING
VAN DEN SCHRIJVER
W. J. THIEME & CIE—ZUTPHEN
Het plan J. Ulehake contra het plan C. Lely.
Ten einde duidelijk het verschil te doen uitkomen tusschen het sindsjaren bestaande plan Lely en het jongste plan tot drooglegging derZuiderzee, het plan Ulehake, worden beide plans vergelijkender wijzehier in hoofdzaken naast elkaar gezet en behandeld.
Het ontstaan der beide plans.
Daar het plan Lely als het regeeringsplan op den voorgrond geplaatstis en o.a. meermalen door Mr. H. Smeenge uiteengezet is,—daar hetbovendien behandeld is in de vrij algemeen bekende „acht nota's”, is hetniet noodig, in dit kleine opstel een geschiedkundig overzicht daarvante geven. Alleen zij opgemerkt, dat men het plan Lely kan noemen „hetkunstmatig plan tot drooglegging der Zuiderzee”, in tegenstelling methet plan Ulehake, dat aanspraak maakt op den naam „het natuurlijk plan”.
Dit plan bestaat ongeveer een jaar of negen en is door den ontwerper aanH. M. de Koningin aangeboden. Dat het nog niet meer algemeen bekend is,ligt vooral aan de maatschappelijke positie van den ontwerper, die alsonderwijzer niet een man van gezag is en niet kan beschikken overkapitaal en krachten; de heer Lely kon dat wel.
Toen bleek, dat volgens het plan Lely 1 H.A. grond in de Wieringermeer ongeveer f 1700 zou kosten aan drooglegging, (en dat was destijds veelgeld), gaf dit den ontwerper van 't nieuwe plan aanleiding tot hetopvatten van eene belangrijke, maar moeielijke studie en trachtte hijdeze vraag te beantwoorden:
Waardoor komt het, dat 1 H.A. grond in de Wieringermeer, nog slikzijnde, reeds f 1700 zal moeten opbrengen, zullen de te maken kosteneenigszins gedekt worden door de waarde van den droog te leggen grond?
Ziedaar den oorsprong van het plan Ulehake.
Op bovengenoemde vraag kan slechts dit antwoord gegeven worden: „Dete maken kosten moeten groot zijn en de droog te leggen grond moe