

KAUGALINGON’G BASAHON
NI
Juan Villagonzalo Irles
Ug tanán’g hulád nagadalasa iya’ng timaan

Napaminaw ko nga ang kamamohoan sa Kabisay-an samalamang sa usá ka sakayán’g nagalayág samalinaw nga dagat ug walá’y Amihanán nga timad-on:mamoo, magapaagas sa singót, magahago sa lawas, modawat saisuhol kaniya ug.... walá na’y lain’ggihunahuna.
Daghan’g mga butáng ang mga angaynila’ng hibaloán, kay magapulós sa ila’ngkahimtang. Tungud niini, kutob sa ako’ng naabút, saako’ng hibaloán ug sa ako’ng gisabút ngatakús ikapabasa kanila, gisulát kini’ngbasahona.
Ang nagasulát.
Mga anák sa usá ka magtiayon’gadunahan sa Sugbo, maó si Marcos ug si Lucas. Duhá kamanagsoon’g lalake.
Si Marcos maó ang maguláng, si Lucasmaó ang manghod. Maguláng ug manghod sama’ngpinalangga sa mga ginikanan: tinagád sa pagkaon, pagsapótug pagtoón. Unsa’y makaon sa usá, maóusáb sa usá, unsa’y sapót sa magulángmaó usáb ang sa manghod.
Dungan ang pagpasulód sa Colegio deSan Carlos diin interno silá toló katuig.
Sa pagkatapus sa curso sa1897–1898, kun sa bulan sa Marso sa 1898, nanagpakalabángsilá sa eksamen sa segundo año, busa sapagbukás